Deze slag hebben wij gewonnen, maar de oorlog tegen de werkende klasse gaat door!
- Subtitel: Deze slag hebben wij gewonnen, maar de oorlog tegen de werkende klasse gaat door!
- Plaatsen als laatst geldige CAO ?: nee
- Lopertje: ja
Beste leden,
Dankzij jullie is het verzet tegen de afbraakplannen van dit kabinet op gang gekomen. Allereerst hebben jullie op 31 maart tijdens de Algehele Ledenvergadering duidelijk aangegeven dat jullie deze afbraakplannen niet accepteren. Vervolgens hebben jullie op 4 september met de staking het startschot gegeven voor meerdere stakingen en werkonderbrekingen in andere sectoren.
Vooralsnog zijn de afbraakplannen van dit kabinet op het gebied van de sociale zekerheid van tafel. Dit is een belangrijke stap.
Op woensdag 7 oktober heeft het eerste Sociaal Overleg plaatsgevonden in de polder. De strijd over aanpassingen van het sociale zekerheidsstelsel gaat nu pas echt beginnen. Waakzaamheid blijft daarom geboden. Wij moeten er samen voor zorgen dat deze aanpassingen verbeteringen opleveren en geen verslechteringen.
De belastingrekening wordt bij de werkende klasse gelegd
Het kabinet heeft een belastingplan gepresenteerd waarin de inkomstenbelasting met € 4 miljard wordt verhoogd. Dit bedrag loopt op tot € 8 miljard. Dat is een bewuste keuze van het kabinet, die wordt gesteund door een aantal politieke partijen in de Tweede Kamer.
Er is dus niet voor gekozen om grote bedrijven, miljonairs en miljardairs zwaarder te belasten. Ook dat is een politieke keuze. Wel is ervoor gekozen om de kleine spaarder extra te belasten. Gelukkig zijn er politieke partijen die zich tegen deze plannen verzetten.
De Nederlandse Staat heeft een inkomstenprobleem
Het probleem zit niet zozeer in de uitgaven van de Nederlandse staat, maar vooral in de inkomsten. Het kabinet en een aantal politieke partijen vinden dat het ambtenarenapparaat moet krimpen. Dit betekent bijvoorbeeld nog minder inspecteurs die toezicht houden op veilige arbeidsomstandigheden. Voorheen ontving Nederland aanzienlijke inkomsten uit de aardgasbaten. Die inkomsten zijn inmiddels grotendeels weggevallen.
Nederland is een werkgeversland
Al jaren worden werknemers die met pensioen gaan niet meer één op één vervangen door nieuwe werknemers. Dat weten wij in de havensector maar al te goed. Steeds meer werkzaamheden zijn geautomatiseerd en gerobotiseerd. Alleen al in de containersector zijn de kraanploegen fors ingekrompen, van zeven werknemers per kraanploeg in 1993 naar minder dan 2,5 werknemers per kraanploeg in 2025. Dit levert werkgevers een gigantische besparing op aan loonkosten en werkgeverslasten. In de containersector gaat het volgens onze berekeningen om gemiddeld € 211 miljoen per jaar. Tegelijkertijd loopt de Nederlandse schatkist hierdoor miljoenen per jaar aan inkomstenbelasting mis.
Automatisering en robotisering hebben daarmee niet alleen gevolgen voor de werkgelegenheid, maar ook voor de belastinginkomsten van de overheid. Robots doen immers geen boodschappen en kopen geen auto's.
De oude klassenstrijd: arbeider tegenover machine
Wij zijn weer terug bij de oude klassenstrijd tussen arbeider en machine. De arbeider heeft een burgerservicenummer, betaalt belasting en moet volgens de plannen van het kabinet nog meer belasting gaan betalen. De machine daarentegen heeft een serienummer en betaalt geen belasting. Sterker nog, de eigenaar van de machine mag de investering fiscaal afschrijven waardoor de belastbare winst wordt verlaagd.
En precies hier zit het werkelijke probleem. De werkgever bespaart op de loonkosten en werkgeverslasten van werknemers die door machines worden vervangen. Tegelijkertijd kan diezelfde werkgever de machines fiscaal afschrijven, waardoor er minder winstbelasting hoeft te worden betaald. De werkgever profiteert dus aan twee kanten, terwijl de Nederlandse schatkist inkomsten misloopt.
De oplossing: robotbelasting
Door de verdere ontwikkeling en toepassing van AI zullen steeds meer banen en taken worden overgenomen door AI. Maar AI betaalt geen inkomstenbelasting en geen btw. Waarom moet een werknemer wel inkomstenbelasting betalen, terwijl een robot of AI-systeem dat niet hoeft?
Wanneer een werknemer arbeidsongeschikt raakt, wordt vastgesteld welke werkzaamheden hij of zij nog kan verrichten. Vervolgens wordt de resterende verdiencapaciteit berekend, namelijk hoeveel kan iemand met die werkzaamheden nog verdienen? Als we de verdiencapaciteit van een werknemer kunnen berekenen, waarom zouden we dan niet ook de economische opbrengst van een robot of AI-systeem kunnen vaststellen? Op basis daarvan zou robotbelasting kunnen worden ingevoerd. Zo dragen ook bedrijven die menselijke arbeid vervangen door machines en AI eerlijk bij aan de financiering van onze samenleving en sociale zekerheid.
De komende periode wordt belangrijk. De uitdaging is of wij er met z’n allen in slagen om de bezuinigingen op de werkende klasse tegen te houden. Tegelijkertijd moeten wij ervoor zorgen dat robotbelasting op de politieke agenda komt. Als er één sector is die deze discussie op gang kan brengen, dan is het de havensector.
Met vriendelijke groet,
FNV Havens





